Логин: Пароль: Регистрация |

  1. Ер һәм Ҡояш тураһында әкиәт

    image
    Ер һәм Ҡояш тураһында әкиәт
  2. СЫБАР ТАУЫҠ

    image
    СЫБАР ТАУЫҠ
  3. Бөртөк

    image
    Бөртөк
  4. Ел һәм ҡоштар!

    image
    Ел һәм ҡоштар!
  5. Кемдең сәскәләре иң матуры?

    image
    Кемдең сәскәләре иң матуры?
  6. Трансформерҙар

    image
    Трансформерҙар

Просмотров 267
Ҡуян менән терпе - вегетариан
Балалар, иҫләйһегеҙме, журналыбыҙҙа үткән йылдың 5-се һанында «Ағас ни өсөн һыуҙа батмай?» исемле әкиәт баҫылғайны? Әйҙәгеҙ, бергәләп дауамын уҡыйыҡ!
Таңсулпан Ғарипова
Ҡуян менән терпе - вегетариан
(Әкиәт)
 
— Тилберкәй, һин өйҙәме? — ҡуян Ҡустыбай, ағас ҡыуышынан өн-ауаз сыҡмағас, йәнә өндәшкән. —Ишегеңде ниңә асмайһың ул?
— Ә һин ... кем?
— Танымайһың әллә?
— Танымайым шул. Мин һине тәҙрәнән баянан бирле күҙәтәм. Һин минең дуҫым ҡуян Ҡустыбайға оҡшамағанһың.
— Бәй! Мин бит ул — дуҫың Ҡустыбай. Тик бына тунымды алыштырҙым. Әсәй: «Ҡуяндар ҡыш аҡ тунда,
аҡ быймала, аҡ кәпәстә йөрөргә тейеш», — ти.
— Ә нишләп мин алыштырмайым тунымды? — тип Тилберкәй ишеген аса башлаған.
— Тимәк, һинеке йәй өсөн дә, ҡыш өсөн дә уңайлы, — тигән дә ишектән атылып килеп ингән Ҡустыбай. — Беләһеңме, теге беҙ һинең менән күргән һыу...
— Беҙ һинең менән саҡ-саҡ батып үлмәгән, — тип һүҙ ҡыҫтырған Тилберкәй. — Шунан?
— Эйе, беҙ һинең инде баттым тигәндә Ағас-ағай
килеп ҡотҡарған һыу... туңған! Шыуырға ифрат шәп!
Бына былай, былай!...
— Һи-һин... унда булдыңмы ни?!
— Булыу ғынамы? Һыу аша сығырға ла уйлағайным, тик һине иҫкә төшөрҙөм. Әйҙә, икәүләп! Бергә-бергә!..
— Әсәй: «Терпеләр ҡыш көнө өйөнән сыҡмай», — ти!
— Ә үҙе ниңә күренмәй?
Тилберкәй шыбырлауға күсеп: «Күрше ағас төбөнә сысҡандар оялаған. Әсәй шунда һунарға китте».
— Фу-у, — тип танауын йыйырған Ҡустыбай. — Сысҡан да булды ризыҡ... Бына, мәҫәлән, кишер, йә
кәбеҫтә булһа!..
— Зинһар, юҡты һөйләмә, дуҫҡайым, — Тилберкәй мейес артындағы быймаһына үрелгән.
Йәһәтерәк бул! Әсәйең ҡайтҡансы!..
... һәм бына улар бата яҙған һыуға килеп тә еткәндәр.
— Ярай, ҡар ҡалын түгел, юғиһә, дуҫҡайым, һинең  был тоҡор аяҡтарың менән мәңге килеп етә алмаҫ
инек, — тигән Ҡустыбай, боҙ өҫтөндә тегеләй-былай шыуа башлаған Тилберкәйгә ҡарап. — Аҙаҡ шыуырбыҙ!
Ә хәҙер — алға! Һыу артында ниҙәр бар — шуны күрергә!
Боҙ аша сығып, саҡ ҡына барғас, йәшел төҫтәге ҙур бер ағас тирәһендә ҡулға-ҡул тотоношоп әйләнгән йәнлектәрҙе күргәндәр.
— Ай-яй-яй! — Ҡустыбай үҙенең оҙон аяҡтарының ҡалтырауын тойған. — Ҡарасәле... Айыу, бүре, төлкө... тағы әллә кемдәр! — Ул тиҙ генә Тилберкәй янына боҫҡан. — Һиңә рәхәт, сәнскеләрең бар...
— Ә һинең, дуҫҡайым, оҙон ботоң, бөтә нәмәне бер юлы күрә торған ҡылый күҙҙәрең...
— Ҡастыҡ бынан, киттек! — Ҡустыбай әйтеп тә өлгөргән, уны ниндәйҙер көслө ҡулдар күтәреп тә алған.
— Ай-й-й! Ебәрегеҙ!..
— Сыйылдай! Тибешә! Ха-ха-ха! Ҡара, ҡара: терпе лә ултыра.
— Ҡайҙа?
— Ана, ана — аяҡ аҫтында!
— Терпе?!
Ҡустыбайҙың йөрәге «дөп-дөп» типкән, ә Тилберкәй «пуф-пуф» килеп үҙенең асыуын белдергән. Хәҙер улар үҙҙәрен тотоп урман эсенә елдергән заттарҙың исеме «малайҙар» икәнен төшөнгәндәр.
Береһе:
— Ана, Руслан саңғыла китеп бара! Эй-й, әйҙә беҙҙең янға! Ҡуян тоттоҡ, шешлек бешерәбеҙ! Терпе лә бар!
Ике ҡулына ла таяҡ тотҡан Руслан улар эргәһенә килде:
— Ҡайҙан алдығыҙ быларҙы?
— Үҙҙәре килде. Шыршы янына ҡунаҡҡа!
— Бир әле миңә! — Ҡустыбай Русландың ҡулына күскәнен тойҙо. — Эй-й-й, Ҡуян, аҡ ҡуян, йомшаҡ ҡуян, беҙгә ҡунаҡҡа килгән! Ә уны яуыз малайҙар тотоп та алған. Шулаймы?
— Беҙ яуыз түгел!
— Яуыз булмағас, ниңә уларҙы кире ебәрмәйһегеҙ?
— Үҙҙәре килгән бит!
— Һеҙ үҙегеҙгә килгән бөтә ҡунаҡтарҙы ла шулай этләйһегеҙме?
— Юҡсы... — Малайҙар бер-береһенә ҡарашҡан.
— Былар ҙа бит ҡунаҡ. Урман ҡунаҡтары. Әйҙәгеҙ, беҙ уларҙы ... матурлап өйҙәренә оҙатайыҡ.
— Нисек инде?... — бер малай Русландың ҡулына үрелгән. — Хужа булып та алдың! Ҡуянды башта мин тоттом. Ул — минеке!
Ҡустыбай был саҡта Русландың ҡуйынына нығыраҡ һыйынған.
— Ә бына быны, — Руслан, йоҙроғон малайҙың моронона терәгән. — Татып ҡарағың килмәйме?
Малайҙар таралған. Тороп ҡалғандары:
— Ҡайҙа илтергә быларҙы? — типһораған.
— Ебәрәйек — үҙҙәре юл табыр, күҙҙән юғалғансы ҡарап ҡалайыҡ, — тигән Руслан.
Йылға аша сыҡҡас, Ҡустыбай үҙ юлы менән киткән, ә Тилберкәй өйөнә ыңғайлаған. Әсәһе һунарҙан
төнләтеп кенә ҡайтҡан.
— Ана, — тигән ул, сысҡан балаһы. Ашап туйып ят!
— Мин бынан кире сысҡан ашамайым, — тигән Терпекәй.
— Ниңә?!.
— Минең яуыз булғым килмәй. Яуыз ул — насар.
— Уны кемдән ишеттең?
Терпегә әсәһенә бөгөн күргәндәрен һөйләп биреүҙән башҡа сара ҡалмаған.
— Әләйһәң, — тигән әсәһе,
— һин тәүге терпе-вегетариан
булаһың инде. — Ит ашамағандарҙы шулай тип йөрөтәләр.
— Ҡустыбай ҙа ит ашамай, — тигән Терпекәй.
— Ул да вегетариан.
— Ура! — тип ҡысҡырған Тилберкәй. Дуҫым да, мин дә — вегетариан. Беҙ — бер туғандар!
— И минең аппағым, йомшағым, — тип һөйгән терпекәйҙе әсәһе. — Әл дә иҫән ҡайтҡанһың, әл дә
яҡшы малайға осрағанһың!
Шунан бирле Терпе менән Ҡуян вегетариандар бөтөнләй айырылмаҫ дуҫҡа әйләнгән Терпе ҡышҡылыҡҡа күп итеп бәшмәк, емеш киптергән, ә Ҡуянды иһә аяҡтары туйҙырған: йүгереп йөрөп ағас ҡайырыһы кимергән, үлән, тамыр ашаған.
(голосов:0)

Оҡшаш материал
Аҡ ҡуян

Аҡ ҡуян

             ...
Комментарийҙар